Nederlandse astronomen hebben krachtigste Europese computer

De naam van de machine van ASTRON, Stichting Astronomisch Onderzoek in Nederland, wordt pas dinsdagavond tijdens de plechtige opening bekendgemaakt. Vast staat wel dat de supercomputer voornamelijk de gegevens van circa 25.000 radioantennes in Nederland en Noord-Duitsland gaat verwerken. Deze geavanceerde antennes vormen samen het Low Frequency Array (LOFAR)-netwerk, dat een uitgebreid en goedkoop softwarealternatief wil zijn voor een reeks optische telescopen of reusachtige schotelvormige radiotelescopen. Het uiteindelijke doel vormt het analyseren van de Big Bang.

Daarvoor moet de LOFAR-softwaretelescoop tot 13 miljard lichtjaren ver kijken. Daarmee kijkt men ook meteen achteruit in de tijd, wat astronomen een blik op de eerste momenten van ons universum vergunt. Verwacht wordt dat het LOFAR-netwerk samen met de ASTRON-supercomputer vanaf 2006 volledig operationeel gaat worden. Daarnaast zal de ASTRON-computer worden ingezet bij geofysisch en landbouwkundig onderzoek.

Met zijn 27,4 teraflops per seconden is de ASTRON-computer stukken sneller dan de vorige Europese topper, MareNostrum. Deze Spaanse supercomputer is ook een IBM-creatie en bekleedde in de vorige editie van de top-500 van snelste supercomputers de vierde plaats. Vermoedelijk zal de ASTRON-computer deze positie in de volgende editie van de toonaangevende lijst innemen.

Al is dat laatste niet zeker, want er komen mogelijk nog andere krachtige rekenmonsters online voorafgaand aan de publicatie van de nieuwe lijst in juni. De kans lijkt echter klein dat de huidige nummer 1, de aan ASTRON verwante BlueGene/L, nu al van zijn troon wordt gestoten. Dankzij een snelheid van 70,72 teraflops per seconde zit de Amerikaanse defensiecomputer waarschijnlijk nog een tijdje stevig in het zadel.