Bedrijfskolom

Elke onderneming neemt binnen de markt een eigen positie in de bedrijfskolom in. Die positie wordt bepaald door de rol in de keten, van grondstofproducent tot eindverkoper. Een bierbrouwer bevindt zich bijvoorbeeld ná de leveranciers van hop en mout, maar vóór de groothandel of supermarkt. Vanuit die plek in de bedrijfskolom is het belangrijk te begrijpen welke krachten er spelen en hoe de besluitvorming binnen de onderneming daarop moet inspelen. De machtspositie van een onderneming binnen de kolom wordt vooral beïnvloed door twee strategische richtingen:
verticale integratie en horizontale integratie.

Verticale integratie

Bij verticale integratie breidt een onderneming haar activiteiten uit in de keten waarin ze actief is.
Hierbij zijn twee vormen te onderscheiden:

Voorwaartse integratie

De onderneming neemt een afnemer of distributiekanaal over. Zo ontstaat meer controle over de verkoop en de marktpositie. Een fabrikant die zijn eigen winkels opent, voert een vorm van voorwaartse integratie uit.

Voordeel: een sterkere afzetpositie en directe toegang tot klanten.

Achterwaartse integratie

De onderneming neemt juist een leverancier over of gaat zelf produceren wat voorheen werd ingekocht. Zo worden grondstoffen, halffabricaten of cruciale onderdelen veiliggesteld.

Voordeel: meer grip op kwaliteit, prijs en leveringszekerheid.

Verticale integratie versterkt de onafhankelijkheid van de onderneming en verkleint de invloed van externe partijen.

Horizontale integratie

Bij horizontale integratie richt de onderneming zich op uitbreiding binnen hetzelfde niveau van de bedrijfskolom. Het doel is schaalvergroting, meer marktaandeel en een sterker concurrentievoordeel.

Marktintegratie

De onderneming vergroot haar markt door concurrenten over te nemen of samenwerkingen aan te gaan. Hierdoor kan goedkoper worden geproduceerd en ontstaat economisch voordeel door schaalgrootte.

Productintegratie

De onderneming breidt haar assortiment uit met nieuwe producten of varianten. Hiermee worden meer klantbehoeften bediend en groeit het totale marktaandeel. Een brouwerij die ook frisdranken gaat verkopen, past productintegratie toe.

Besluitvorming binnen de bedrijfskolom

Naast de structurele positie in de kolom is ook de besluitvorming binnen de onderneming van belang. Wie beslist over inkoop, productie, prijsstelling en samenwerking bepaalt mede de strategische richting. Door inzicht te krijgen in de besluitvormingsprocessen, wie beslist, wanneer en op basis van welke informatie, kan de organisatie beter inspelen op veranderingen in de markt. Gerichte marketing- en verkoopactiviteiten kunnen vervolgens bijdragen aan meer omzet en een sterkere marktpositie.

Conclusie: strategisch groeien door inzicht en controle

De bedrijfskolom laat zien hoe ondernemingen met elkaar verbonden zijn in een keten van waardecreatie. Door middel van verticale en horizontale integratie kan een organisatie haar invloed vergroten, risico’s beperken en nieuwe groeikansen benutten. Wie zijn positie in de keten begrijpt en actief stuurt op samenwerking, innovatie en besluitvorming, bouwt aan duurzame concurrentiekracht.