Bellen met je eigen GSM-netwerk

Private GSM-netwerken zijn mogelijk geworden doordat de overheid recent besloten heeft een deel van het spectrum (de Dect Guardband met een frequentieband van 2,9 MHz) in het kader van een herverdeling voor dit gebruik vrij te geven. Deze band is altijd al onderdeel geweest van de GSM1800-specificatie en wordt daarom standaard door de meeste toestellen ondersteund. Het ministerie van Economische Zaken en het Agentschap Telecom verstrekken de noodzakelijke licenties onder strikte voorwaarden aan potentiële gebruikers. De belangrijkste eis daarbij is dat het spectrum alleen op de eigen locatie wordt gebruikt en er dus geen reststraling buiten het afgesproken gebied voor storingen kan zorgen.

Van de private GSM-oplossing bestaan twee smaken: stand alone GSM-netwerken opgebouwd rond een PMX (private mobile exchange) die als vervanger worden gebruikt voor bestaande Dect- en VoIP-omgevingen. Een tweede variant gaat veel verder. Het betreft dan een privaat GSM-netwerk dat gekoppeld is aan het netwerk van een mobiele operator. De mogelijkheden van het stand-alonenetwerk worden dan aangevuld met de functionaliteit van een compleet commercieel mobiel netwerk. Hiertoe moet er wel een overeenkomst worden gesloten met een exploitant van een commercieel netwerk.

Het grote voordeel van het gebruik van GSM-techniek voor een privaat netwerk is dat alle GSM-toestellen die de laatste jaren op de markt gebracht, compatibel zijn. Door het ruime aanbod van toestellen zijn ook robuuste toestellen beschikbaar, die bestendig zijn tegen stof, water en vallen. Daarnaast is het bereik van een GSM-cel groter dan dat van een Dect-station of een Wifi access point. Grofweg vervangt een GSM-basisstation tot zo’n vijf Wifi access points of drie Dect-zenders.

Vergeleken met Dect en VoIP heeft de GSM-techniek ook een volledige ondersteuning voor datadiensten, want sms, GPRS en Edge zijn beschikbaar in deze private oplossing. De netwerkbeheerder kan verder via sms-broadcast ook berichten naar alle gebruikers verzenden, zoals een alarm- of ontruimings-sms in geval van calamiteiten.

De infrastructuur in een notendop
Het PMX-systeem is speciaal ontwikkeld om te worden ingezet als mobiele bedrijfstelefonieoplossing op basis van de GSM-techniek. Door het systeem te koppelen aan een bestaande PBX (private branch exchange) ontstaat een complete mobiele telefonieoplossing. Het is dus een uitbreiding op de bestaande telefonieoplossing, die het gebruik van standaard GSM-toestellen mogelijk maakt. Functioneel is een PMX vergelijkbaar met de infrastructuur van een gewone mobiele operator, net als een PBX dat is voor het vaste net.

GSM-toestellen die voorzien zijn van een operator SIM kunnen zich zowel handmatig als automatisch op het private netwerk aanmelden. Na een succesvolle registratie op het private netwerk, vervalt de verbinding met het publieke mobiele netwerk en wordt al het verkeer via het private netwerk afgehandeld. Hierbij krijgt het toestel ook automatisch een verkort nummer toegewezen en het vormt vanaf dat moment een onderdeel van het private GSM-netwerk en bijbehorende PBX. Afhankelijk van de softwarelicentie kan één PMX tot 2.500 aansluitingen managen.

De koppeling tussen de PMX en de PBX wordt gemaakt met SIP (GSM codec of Codec G7.11) of door een gateway op basis van PRI, ISDN-2 of PSTN. De PMX-serversoftware wordt geïnstalleerd op een server die bijvoorkeur redundant is uitgevoerd.

Als basisstations worden de zogenoemde picocellen (of nanoBTS’en) gebruikt. Deze miniatuur GSM-zenders kunnen via een standaard-ethernetverbinding door de PMX worden aangestuurd. Hoeveel zenders op een locatie moeten worden gebruikt, hangt van diverse factoren af. Elke picocel heeft een zendvermogen van rond de 200 mW en kan gelijktijdig zeven gesprekken afhandelen. Op een PMX kunnen meerdere nanoBTS’en worden aangesloten. Hierdoor wordt het dekkingsgebied uitgebreid en zullen de gewone GSM-handovers tussen nanoBTS’en plaatshebben. Twee BTS’en