Zorgen over hackgrage politiediensten

Volgens Geassocieerde Pers Diensten (GPD), dat met verschillende bronnen binnen justitie sprak, beginnen opsporingsdiensten steeds meer de smaak van het op afstand bespioneren te pakken te krijgen. “We moeten kijken welke opsporingsmethode past bij de steeds verder voortschrijdende technologie. Dit valt daaronder”, zegt een woordvoerder van De Raad van Hoofdcommissarissen.

Justitie krijgt steeds vaker te maken met onkraakbare programma’s als VoIP-programma Skype of criminelen die als karakter met elkaar afspreken in het online spel World of Warcraft. Daarom zijn Trojaanse paarden, softwarespionnen die informatie verzamelen en doorsturen, een steeds populairder middel om toch bewijslast bij elkaar te krijgen. Het gaat dus om het kopiëren van bestanden en bekijken van afbeeldingen.

“Zo’n vorm van opsporing moet berusten op een bevoegdheid”, zegt hoogleraar strafrecht Theo de Roos tegen GPD. “Die bevoegdheid bestaat nog niet. De wet schrijft voor dat burgers moeten weten welke opsporingsmethoden onder welke omstandigheden mogen worden gebruikt.”

Bart Schermer, juridisch adviseur bij ECP, onderschrijft de mening van De Roos. Hij zegt dat afluisteren van telecommunicatie bij wet is vastgelegd, maar opsporing met Trojaanse paarden gaat volgens hem een stuk verder dan een simpele telefoontap. Hij pleit daarom voor een aanpassing in het Wetboek van Strafvordering en vindt ook dat er iets moet veranderen aan de houding van justitie.

“Ik heb wel eens het idee dat er een te sterk geloof is in technologie”, zegt Schermer. Als voorbeeld haalt hij de sms-bom aan die volgens AD.nl inmiddels maandelijks door de politie wordt ingezet om getuigen te verzamelen. En dat leidt soms tot onschuldige voorbijgangers die hun aanwezigheid moeten verklaren om niet in de mogelijke pleger van een misdrijf te veranderen. “Eerst was je verdacht als je tijdens een bankoverval in het pand aanwezig was. Later werd je verdacht als je met een bivakmuts in de hand voor de bank stond. En nu is het al genoeg wanneer je langs de bank rijdt tijdens de overval. Het schuift steeds verder op”, zegt Schermer.

De medewerker van ECP.nl vindt dat het aan de Nederlander zelf is om via de politiek grenzen te stellen aan de speelruimte bij misdaadopsporing. Maar daarvoor moet eerst zijn mentaliteit veranderen. “’Ik heb niets te verbergen’, hoor je vaak. Terwijl eigenlijk de vraag zou moeten zijn: ‘Wat willen anderen met mijn informatie?’” aldus de juridisch specialist.