Wetsvoorstel voor dataopslag onder vuur

Het Ministerie van Economische Zaken wil dat telecom- en internetproviders bepaalde gegevens van klanten achttien maanden gaan bewaren, zo werd vorige week bekend. Het zou gaan om telefoonnummers, e-mailadressen, bellocaties en de duur van telefoongesprekken. Dit staat in een wetsvoorstel voor wijziging van de Telecommunicatiewet. De ministerraad moet het voorstel nog behandelen, daarna gaat het naar de Raad van State. Dit gaat ongeveer een maand duren, volgens een woordvoerder van het ministerie.

De providers hebben zich in een gezamenlijke brief fel uitgesproken tegen het wetsvoorstel en ook het CBP keert zich er nu tegen. Deze instelling heeft als taak erop toe te zien dat persoonsgegevens zorgvuldig worden gebruikt en dat de privacy van burgers gewaarborgd blijft. Adviezen van het CBP zijn niet bindend, maar wegen wel zwaar mee bij de behandeling van wetsvoorstellen door de Raad van State en de Tweede Kamer, stelt woordvoerder Gert Onne van de Klashorst.

Het adviesorgaan vindt volgens hem een halfjaar opslag van gegevens voldoende. “In ieder geval geen achttien maanden. Het ministerie geeft te weinig onderbouwing waarom een termijn van anderhalf jaar nodig is.”

Het CBP pleit voor “een minimale implementatie” van de Europese richtlijn over dataretentie, die ten grondslag ligt aan het wetsvoorstel. De richtlijn laat de keuze aan lidstaten hoelang zij data bewaren; de termijn moet wel binnen de bandbreedte blijven van minimaal zes maanden en maximaal twee jaar.

Locatiegegevens
Het Nederlandse wetsvoorstel voorziet in opslag van locatiegegevens van mobiele gesprekken. Zo kunnen de locaties van mobiele bellers tot anderhalf jaar na dato worden nagegaan. “Dat gaat verder dan de Europese richtlijn en daar zijn wij ook op tegen”, zegt Van de Klashorst. Verder is de toegang tot de data niet goed geregeld in het wetsvoorstel, vindt het CBP. “Daar moet een specifieke regeling voor komen. Nu is er de mogelijkheid dat de politie gegevens gaat opvragen voor datamining.”

Daarnaast ontbreekt in het wetsvoorstel een goede controle op het gebruik van de bevoegdheid om gegevens op te vragen, stelt het CBP. De instantie wil jaarlijkse statistieken zien van hoe vaak daarvan gebruik wordt gemaakt. Er moet een notificatieplicht komen naar de burger toe en ook moet worden bijgehouden wanneer wel en wanneer niet genotificeerd wordt, vindt het adviesorgaan.

Ten slotte stelt het CBP dat in de wet moet worden vastgesteld welke gegevens precies bewaard moeten worden. De Tweede Kamer heeft er dan immers controle op. Het Ministerie van Economische Zaken wil de reikwijdte van de toekomstige opslagplicht middels algemene maatregelen van bestuur regelen, waarbij toestemming van het parlement niet nodig is.

In een gezamenlijke brief wijzen de Nederlandse telecom- en internetproviders ook op deze kwesties. Ze vragen verder aandacht voor de kosten van dataopslag gedurende anderhalf jaar. Het gaat om tientallen miljoenen, volgens onafhankelijk onderzoeksbureau VKA. Die kosten zouden eigenlijk gedragen moeten worden door de overheid, vindt de sector, “aangezien het kosten betreft voor uitvoering van een publieke taak”.