Meeste webwinkels voldoen niet aan EU-regels

De meeste Nederlandse webwinkels voldoen niet aan nieuwe, lokale wetten die voortvloeien uit Europese regelgeving. De schade kan in theorie in de miljoenen euro’s belopen, als consumenten gebruik maken van hun rechten. Volgens juridisch specialisten is het wachten op de eerste rechtzaken.

In de 25 EU-lidstaten werden recent verscheidene Europese richtlijnen omgezet in nationale wetten. Dat heeft verstrekkende gevolgen voor de inrichting van webwinkels in heel Europa.

Zo is, bijvoorbeeld, iedere site verplicht zijn bezoekadres te melden maar ook zaken als KvK- en BTW-nummer. Een telefoonnummer hoeft weer niet, maar het elektronische postadres weer wel. Dit soort informatie dient ‘gemakkelijk, rechtstreeks en permanent’ toegankelijk te zijn. Doet de ondernemer dat niet, dan kan hij in het uiterste geval rekenen op een geldboete van vele duizenden euro’s en een paar maanden gevangenisstraf.

Een kleine minderheid van de Nederlandse internetverkopers voldoet daadwerkelijk aan de vernieuwde wetten. Dat stellen Sjoerd Meijer en Polo van der Putt van advocatenkantoor Lovells uit Amsterdam tegenover Emerce. “Veel bedrijven zijn zich niet of slechts ten dele bewust van de vernieuwde regels”, stelt Meijer.

De advocaten komen tot hun conclusies nadat ze enkele tientallen grote Nederlandse webwinkels onder de loep hadden genomen. Niet enkel webwinkels, maar ook banken en verzekeraars zijn online niet volledig. Namen noemen de specialisten niet. Meijer: “Het gaat ook om klanten van ons. Maar ga gerust ook van de grote namen uit.”

De nieuwe wetten vloeien voort uit EU-richtlijnen over telecommunicatie, e-commerce, de elektronische handtekening en koop op afstand. Tussen het aannemen van een richtlijn en omzetting in nationale wetten zit in de regel een periode van 18 maanden, waardoor de actualiteit van de EU-richtlijn snel verzandt.

Volgens boek 6 van het Burgerlijk Wetboek moet informatie over de overeenkomsten eenvoudig te vinden zijn. Daarbij gaat het onder meer om de algemene voorwaarden van de site. Die moeten bovendien voor of tijdens het aangaan van een contract expliciet worden getoond en downloadbaar worden gemaakt. Derhalve kan de koper achteraf terugbladeren door hetgeen hij akkoord mee ging. Deze downloadoptie, eenvoudig als het lijkt, biedt nagenoeg geen enkele Nederlandse webwinkel. Dat is al voldoende basis om de geldigheid van een elektronisch contract te betwisten.

Van der Putt: “Ook moet je voor je definitief op de OK-knop drukt een samenvatting van je bestelling te zien krijgen. Dat is om invoerfouten te kunnen herstellen. Het is wel verplicht, maar je ziet het niet vaak. Het ontbindingsrecht is nog zoiets. Als een webwinkel niet communiceert over de voorwaarden van ontbinding van het de overeenkomst, krijgt de consument automatisch niet de reguliere 7 dagen maar 3 maanden ontbindingsrecht. Bedrijven moeten nog altijd, verplicht, op papier aangeven dat consumenten 7 dagen bedenktijd hebben.”

Webwinkels die niet aan de wet voldoen, lopen het risico op forse omzetverliezen. Consumenten kunnen namelijk eenvoudig onder elektronische contracten uitkomen. Meijer en Van der Putt: “Als de ondernemers niet aan de wetten voldoen, kan een consument ieder contract eenvoudig nietig laten verklaren of laten ontbinden.”

Meijer: “De wir-war van regels is in de praktijk lastig om aan te voldoen. Bovendien liggen de wetsartikelen verspreid over meerdere wetten. Dat maakt het onoverzichtelijk. Het is wachten op de eerste rechtzaken, want er is nog geen belangrijke jurisprudentie op dit punt.” Dan wordt volgens de advocaat duidelijk wat de rechter echt belangrijk vindt. “En de markt is erbij gebaat. Duidelijk is goed voor het consumentvertrouwen.”

Hoeveel omzet Nederlandse internetverkopers zouden kunnen verliezen als gevolg van verkeerd of helemaal niet toegepaste regels, is niet duidelijk. Dat bedrag kan echter snel in de miljoenen euro’s lopen. Immers, Nederlandse webwinkels zetten in 2005 voor 2,21 miljard euro om. Deze brancheomzet stijgt jaarlijks nog steeds met tientallen procenten.