Opvolger jpeg-formaat laat op zich wachten

De jpeg-technologie is inmiddels vijftien jaar oud en zo langzamerhand aan vervanging toe. Eind 2000 werd daarom een nieuwe standaard goedgekeurd, JPEG2000, die op termijn de rol van jpeg moet overnemen. Vijf jaar later is de technologie echter nog altijd niet mainstream.

Hoewel jpeg en JPEG2000 dezelfde naam dragen, gaat om twee uiterst verschillende technologieën. Zonder teveel in technische details te treden, draait alles rond de gebruikte algoritmes. Waar jpeg zogenoemde Fourier-transformaties gebruikt en beelden in blokjes van 8 x 8 pixels analyseert, past JPEG2000 een wavelet-algoritme toe op de gehele afbeelding. Een direct gevolg is dat JPEG2000 hierdoor minder snel ‘blokkerig’ overkomt, zelfs op lage compressieniveaus.

Opvallend is dat JPEG2000 veel extra mogelijkheden bezit. Zo is er een lossless-versie speciaal voor archivering, die twee tot drie maal compacter is dan een vergelijkbare tiff, kan een bestand verschillende versies bevatten (bijvoorbeeld een kleine preview en een beeld in een hoge resolutie), kan men delen aangeven die een hogere compressie krijgen, kan een beeld metadata en kleurenruimtes bevatten, en is het algoritme doeltreffender (er zijn bijvoorbeeld minder chromatische afwijkingen). En dan de grote troef: JPEG2000 comprimeert efficiënter, twee tot drie keer beter.

En toch is JPEG2000 er (nog) niet in geslaagd jpeg van zijn troon te stoten. ZDNet sprak hierover met Thomas Zellman, managing director van Luratech, de Duitse spinoff die de JPEG2000-basistechnologie ontwikkelde.

“Het is een lange weg om af te leggen. Ik vergelijk het graag met databases: in 1980 gebruikte niemand SQL, nu is het de enige keuze. Voor JPEG2000 gaat het ook deze kant op”, zegt Zellman. “We groeien per industrie. In de medische sector wordt al sinds 2003 JPEG2000 gebruikt. Voor röntgenfoto’s wordt nu overal de lossless-variant omdat een dokter alle details moet zien. Pas bij het archiveren wordt er gekozen voor een lossy formaat.”