Scanner

Eigenlijk moet juist bij dit soort optische apparatuur goed onderscheid gemaakt worden tussen de hardware en de software en hun wisselwerking. Qua koppeling met de PC is momenteel van 3 soorten interfaces sprake:

Soms kan ook nog apart met opvallend of doorvallend licht als bron voor dia’s, overheadsheets enz. gewerkt worden, ook is er soms een aparte sheetfeeder (invoer van losse A4 vellen) extra verkrijgbaar, maar dan zit je al bijna in professionele toepassingen en minder voor huishoudelijk en/of hobby gebruik. Qua werking is nog verschil te maken in doorvoer-, glasplaat- (=flatbed) of drum types, waarbij voor huis-tuin-keuken gebruik ook in de prive sector de A4 flatbed scanner anno 2005 het meest in omloop is. Vroeger had men nog handscanners (vaak in grijs tinten), maar die zijn langzamerhand technisch gezien achterhaald. Nu zien we een combinatie van printer, fax, scanner en kopieermachine in een compact multifunctioneel apparaat (all-in-one) aan populariteit snel terrein winnen. Software matig wordt programmatuur meegeleverd (gebundeld), die een TWAIN protocol of een ISIS aansturing van de PC gebruikt. Onder Linux gaat de aansturing volgens het SANE protocol en voor wie het leuk vindt om de betekenis van deze kreten te weten; ze betekenen eigenlijk niets : Twain = Technology Without Any Important Name en SANE = Scanner Access Now Easy. Dit gaat van heel simpel tot zeer complex qua beeldbewerkingsmogelijkheden, waarbij de OCR (zie verderop) optie ook qua instellingen, mogelijkheden en uitvoer wisselend succes geeft. Denk niet dat alle automatische software de beste resultaten met een scanner geeft; met uitproberen en handmatig wijzigen van de vele instellingen krijg je na uitgebreide oefening vaak veel betere resultaten. Volhouden met experimenteren van instellingen op contrast, helderheid, kleur enz. is dan het devies: zie de tips & trucs verwijzing hieronder.

Door middel van een scanner kunnen afbeeldingen en teksten gedigitaliseerd worden. Digitale afbeeldingen in kleur, grijstinten of zwart/wit kunnen bewerkt worden met daarvoor geschikte computerprogrammatuur en daarna worden afgedrukt met behulp van een printer of verzonden in e-mail, dan wel gebruikt in web pagina’s.

Bij het digitaliseren van teksten volgt nog een volgende stap: het herkennen van de tekst door de computer. De gangbare Engelse term hiervoor is Optical Character Recognition, afgekort tot OCR of in begrijpelijk Nederlands Optische Teken Herkenning OTH, maar dat zal wel nooit een NL woord worden. Lettervormen worden door speciale patroonherkenning software opgezocht en vertaald naar de corresponderende digitale fonts, grootte en opmaak (vet schuin, onderstreept e.d.) presentatie. Op deze manier kan tekst die opgemaakt is in een door de software goed leesbare letter voor bijna 100% herkend worden. Bekende software in deze is Caere met haar Omnipage, die een paar jaar geleden vele andere producenten als Wordscan en Recognita inlijfde. Omdat de begin letter veelal niet juist is, werken spellings controle programma’s vaak minder goed (denk aan heeft, beeft, leeft, zeeft, weeft, geeft enz.) Ook de rn voor m, of de l, 1, I en o, O 0 (nul) leveren soms problemen, dus men moet de ge-ocr-de tekst toch zeker wel doorlezen. Ook zal een OCR actie van een kopie vaak slechtere resultaten geven dan van het origineel, en het klinkt raar maar een stofdoek over de glasplaat halen doet soms ook wonderen qua herkenningspercentage. Ook Adobe Acrobat 6(Prof) heeft een OCR mogelijkheid, waarbij de werkwijze sterk verschilt van de traditionele aanpak: de layout is uitvoer bepalend en niet primair de woordherkenning. Het Adobe/Acrobat OCR gereedschap heet ‘capturen’, waarmee toch een sterke bestandscompressie haalbaar is.

In het logistieke proces is de streepjescode onmisbaar geworden. Artikelcodes worden gerepresenteerd door streepjescodes, die sneller en accurater gescand kunnen worden dan letter en cijfercombinaties. Bekende toepassingen van streepjescodescanners zijn kassasystemen in supermarkten en plaats codes in magazijnen. Ook in de openbare lees-bibliotheek maakt men voor de boeken uitleen registratie van de streepjescode gebruik. Er is een leuke uitvoering in de vorm van de Datapen met software van IRIS of Readiris, die een leesvenstertje heeft van ca 1,5cm breed en zowel tekst of getallen (samen of apart) en een een aantal verschillende soorten bar- of streepjescode kan lezen, zie de externe links. Onder Win98 en ME werkten compacte A4 hobbyscanners vaak op de printerpoort, tegenwoordig is onder XP meestal USB te gebruiken. Vooral in combinatie met een laptop kun je hiermee in bibliotheken prima literatuurstudie doen, of stamboomonderzoek (genealogie).

Door middel van elektro-magnetische straling (bijvoorbeeld Computertomografie, MRI) of door ultrasoon geluid kunnen afbeeldingen van interne organen gemaakt worden.

Op allerlei terreinen (militair, luchtverkeer, politieonderzoek) worden scanners gebruikt die werken door middel van elektro magnetische straling (bijv. radar), geluid (bijv. sonar), licht (laser scanner). Ook worden scanners gebruikt voor het afluisteren van radioverbindingen van bijvoorbeeld politie en brandweer.